W Rzeszowie zaprezentowano mapę potrzeb wschodnich regionów przygranicznych Unii Europejskiej
W Rzeszowie odbyło się Forum Wschodnich Regionów Przygranicznych, które poświęcone było wyzwaniom geopolitycznym, gospodarczym i społecznym całego regionu. Ważnym punktem obrad była prezentacja tzw. „Mapy potrzeb wschodnich regionów przygranicznych UE” obejmującej strategiczne przedsięwzięcia dla obszarów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą oraz regionów Morza Czarnego.
Marszałek Władysław Ortyl otworzył obrady, skupiając się na strategicznej randze wschodnich regionów przygranicznych dla całej Unii Europejskiej.
Kwestie wschodniej granicy Unii Europejskiej nie są wyłącznie wyzwaniem dla naszych lokalnych społeczności. Nasze położenie geograficzne się nie zmieniło, jednak dramatyczna wojna w Ukrainie nadała nowy, strategiczny wymiar pojęciom bezpieczeństwa, odporności i rozwoju gospodarczego. Jesteśmy bramą do rozwoju gospodarczego i jednocześnie tarczą podnoszącą poziom UE. Nie wolno nam sprowadzać rozwoju wyłącznie do wymiaru militarnego. Budowa potencjału obronnego oraz wspieranie rozwoju społeczno-gospodarczego muszą przebiegać całkowicie równolegle i wzajemnie się wzmacniać. Wschodnia granica UE musi pozostać obszarem, w który Europa systematycznie i odważnie inwestuje. Jestem przekonany, że nasz wspólny wysiłek wypracuje trwałe fundamenty pod unijny budżet na lata 2028–2034 – podkreślił.
Zebrane przedsięwzięcia pogrupować można w sześciu głównych dziedzinach:
- Infrastruktura transportowa i dostępność: 17 przedsięwzięć (najliczniejsza grupa obejmująca drogi, kolej, lotniska, przejścia graniczne i logistykę podwójnego zastosowania).
- Rozwój gospodarczy i innowacje: 9 przedsięwzięć (w tym innowacje przemysłowe, technologie bezzałogowe i ekosystemy bezpieczeństwa).
- Zasoby lokalne i środowisko: 6 przedsięwzięć (gospodarka wodna, biogospodarka i ochrona przed suszą).
- Bezpieczeństwo i odporność cywilna: 5 przedsięwzięć (ochrona ludności, schrony, zarządzanie kryzysowe).
- Bezpieczeństwo energetyczne: 5 przedsięwzięć (odporność sieci przesyłowych, zasilanie awaryjne i odnawialne źródła energii).
- Usługi publiczne i odporność społeczna: 4 przedsięwzięcia (gotowość szpitali i ochrona zdrowia).
Klasyfikacja według dominującego celu – przedsięwzięcia często łączą kilka funkcji; liczba pozycji nie jest rankingiem.
Dostępność transportowa jest najliczniej reprezentowanym obszarem potrzeb. Obejmuje drogi, kolej, lotniska, logistykę, przejścia graniczne i połączenia morskie.
Finlandia Modernizacja linii Karelia i poprawa powiązań logistycznych wschodnich części kraju po ograniczeniu połączeń z Rosją. Dostępność transportowa jest najliczniej reprezentowanym obszarem potrzeb. Obejmuje drogi, kolej, lotniska, logistykę, przejścia graniczne i połączenia morskie. Rumunia Połączenia drogowe i infrastruktura graniczna w Suczawie i Maramureș, służące przepustowości ruchu przy granicy z Ukrainą. Polska i Słowacja Drogi, połączenia kolejowe, lotniska oraz pakiety dostępności regionalnej, w tym infrastruktura możliwa do wykorzystania w
9 Rozwój gospodarczy i innowacje Inwestycje technologiczne i przemysłowe mogą jednocześnie wzmacniać konkurencyjność regionów i zdolności ważne dla bezpieczeństwa UE. PRZYKŁADY ZGŁOSZEŃ Estonia – ekosystem innowacji i przemysłu związanego z bezpieczeństwem w regionie Võru. Rumunia – transgraniczny ośrodek cyfrowej produkcji, inżynierii odwrotnej i metrologii.
Zasoby lokalne i środowisko Przedsięwzięcia w obszarze gospodarki wodnej, rolnictwa, biogospodarki i przetwórstwa służą odporności lokalnych łańcuchów dostaw oraz utrzymaniu potencjału gospodarczego. PRZYKŁADY ZGŁOSZEŃ Finlandia – biogospodarka i obieg zamknięty w przemyśle celulozowo-papierniczym. Węgry – retencja wody w krajobrazie, rolnictwo regeneratywne i przeciwdziałanie suszy.
Bezpieczeństwo i odporność Ochrona ludności, gotowość kryzysowa, zabezpieczenie infrastruktury oraz systemy reagowania. Przykłady: bałtycka sieć ochrony ludności (Łotwa), rozwiązania autonomiczne i bezpieczne dane (Bułgaria). 5 Bezpieczeństwo energetyczne Wzmocnienie sieci przesyłowych, niezawodność zasilania i rozwój źródeł energii z uwzględnieniem potrzeb bezpieczeństwa. Przykłady: fińskie projekty sieciowe i pilotaż energetyki wiatrowej z uwzględnieniem nadzoru przestrzeni powietrznej. 4 Usługi publiczne i odporność społeczna Zdolność placówek publicznych do nieprzerwanego działania, zwłaszcza w ochronie zdrowia i reagowaniu na kryzysy. Przykłady: przedsięwzięcia medyczne województw podlaskiego, lubelskiego i podkarpackiego.
