Nowoczesne leczenie w Centrum Onkologii w Tarnobrzegu

Zachorowalność na nowotwory systematycznie rośnie. W województwie podkarpackim rozpoznaje się około 10 tysięcy nowych zachorowań rocznie. Dla pacjenta i jego bliskich po diagnozie szczególnie ważne stają się szybki dostęp do specjalistów, właściwa kwalifikacja do leczenia i sprawne przejście przez kolejne etapy terapii.

Na te potrzeby odpowiada działający od 2020 roku w Centrum Onkologii Wojewódzkiego Szpitala w Tarnobrzegu Zakład Radioterapii. Od początku jego działalności leczenie napromienianiem otrzymały tu tysiące pacjentów. Ośrodek przyjmuje mieszkańców Podkarpacia, województw świętokrzyskiego i lubelskiego, a także innych części kraju. Radioterapia nie podlega rejonizacji, dlatego z leczenia w Tarnobrzegu mogą korzystać pacjenci niezależnie od miejsca zamieszkania.

Radioterapia - jedna z podstawowych metod leczenia nowotworów

Radioterapia jest jedną z kluczowych metod leczenia onkologicznego. Wykorzystuje promieniowanie jonizujące do niszczenia komórek nowotworowych, przy jednoczesnym ograniczaniu dawki otrzymywanej przez zdrowe tkanki i narządy.

Dzięki dokładnemu planowaniu możliwe jest skoncentrowanie odpowiedniej dawki promieniowania w obszarze zmiany chorobowej. Radioterapia znajduje zastosowanie zarówno jako leczenie radykalne, ukierunkowane na wyleczenie, jak i jako element terapii skojarzonej lub leczenie łagodzące objawy choroby.

Może być szczególnie istotna w leczeniu zmian położonych w miejscach trudno dostępnych chirurgicznie oraz w sytuacjach, w których istotne jest zachowanie funkcji narządu. Dotyczy to między innymi wybranych guzów mózgu, nowotworów głowy i szyi czy zmian przerzutowych.

Od kwalifikacji do leczenia nawet w kilka dni

Jednym z ważnych elementów pracy tarnobrzeskiego ośrodka jest organizacja procesu przygotowania do radioterapii. W większości przypadków leczenie na akceleratorach rozpoczyna się w ciągu 2-7 dni od kwalifikacji.

Termin zależy od sytuacji klinicznej pacjenta, rodzaju planowanego leczenia, kompletności dokumentacji oraz czasu potrzebnego na przygotowanie indywidualnego planu radioterapii.

W przypadkach pilnych, przy odpowiednich wskazaniach medycznych i kompletnej dokumentacji, radioterapia może zostać rozpoczęta nawet w dniu pierwszej konsultacji. Dotyczy to między innymi stanów wymagających szybkiej interwencji, takich jak zespół ucisku rdzenia kręgowego w przebiegu przerzutów do kręgosłupa, zespół żyły głównej górnej czy wybrane przypadki przerzutów do mózgu.

Pacjent skierowany do Tarnobrzega po konsylium w innej placówce może - jeżeli dokumentacja jest kompletna - podczas jednej wizyty odbyć konsultację lekarską i wykonać tomografię komputerową potrzebną do zaplanowania radioterapii. Następnie radioterapeuci i fizycy medyczni przygotowują indywidualny plan leczenia.

Jak powstaje plan radioterapii?

Każdy plan leczenia przygotowywany jest indywidualnie. Proces rozpoczyna się od konsultacji lekarskiej i wykonania tomografii komputerowej do planowania radioterapii. Lekarz radioterapeuta określa obszar wymagający napromieniania oraz znajdujące się w jego sąsiedztwie zdrowe tkanki i narządy.

Na tej podstawie fizycy medyczni przygotowują plan dozymetryczny, czyli określają parametry pozwalające uzyskać odpowiedni rozkład dawki.

Celem jest dostarczenie dawki terapeutycznej do obszaru objętego chorobą przy możliwie największym ograniczeniu napromieniania zdrowych struktur. Ośrodek pracuje zgodnie z aktualnymi zaleceniami i standardami współczesnej radioterapii.

Nowoczesne akceleratory i zaawansowane techniki

Zakład Radioterapii w Tarnobrzegu dysponuje dwoma nowoczesnymi akceleratorami liniowymi. W 2024 roku zmodernizowano urządzenia i system planowania leczenia, wdrażając między innymi zaawansowany algorytm obliczeniowy Acuros XB.

W codziennej praktyce wykorzystywane są wysokospecjalistyczne techniki napromieniania:

- radioterapia modulowana intensywnością wiązki – IMRT,

- radioterapia łukowa – VMAT,

- radioterapia sterowana obrazem – IGRT,

- stereotaktyczna radioterapia mózgu, płuc, wątroby, węzłów chłonnych i kości. Metoda ta daje również, w określonych przypadkach, możliwość wyleczenia lub utrzymania kontroli choroby u pacjentów z jedną lub kilkoma zmianami przerzutowymi. Może być stosowana także w obszarze uprzednio napromienianym. Pozwala na zastosowanie wysokiej dawki na ściśle określony obszar chorobowy przy jednoczesnym znacznym ograniczeniu dawki poza granicami zmiany, dzięki wysokiemu gradientowi dawki,

- radioterapia metodą bramkowania oddechowego, stosowana m.in. w nowotworach piersi i płuc. Napromienianie odbywa się wówczas wyłącznie w wybranej fazie oddechowej, np. na końcu wydechu, kiedy położenie guza jest najbardziej stabilne — w przypadku nowotworów w obrębie klatki piersiowej i jamy brzusznej — albo przy głębokim wstrzymanym wdechu, kiedy można zwiększyć odległość między obszarem napromienianym a sercem i w ten sposób obniżyć dawkę na serce i płuca, np. w lewostronnym raku piersi.

W planowaniu wykorzystywana jest również tomografia komputerowa uwzględniająca poszczególne fazy oddychania, umożliwiająca ocenę ruchomości guza. Obrazy tomografii mogą być łączone z wcześniej wykonanymi badaniami, takimi jak PET-CT czy rezonans magnetyczny, co pomaga dokładniej odwzorować anatomię pacjenta i obszar wymagający leczenia.

Doświadczony zespół specjalistów - siła nowoczesnej radioterapii

Za każdym planem radioterapii stoi interdyscyplinarny zespół specjalistów.

Lekarze radioterapeuci kwalifikują pacjentów i określają cele terapii. Fizycy medyczni przygotowują indywidualne plany dozymetryczne. Elektroradiolodzy przygotowują pacjentów do badań i prowadzą napromienianie z wykorzystaniem specjalistycznej aparatury. Pielęgniarki zapewniają opiekę podczas leczenia, a koordynatorzy i sekretarki medyczne pomagają pacjentom w organizacji kolejnych etapów terapii.

Współpraca wszystkich członków zespołu pozwala połączyć kwalifikację, planowanie, przygotowanie do napromieniania i opiekę podczas terapii w jeden spójny proces.

Zespół wzmacniają również specjaliści z doświadczeniem zdobywanym za granicą. Lek. Monika Grandys, specjalista radioterapii onkologicznej i chorób płuc, przez wiele lat pracowała w klinice onkologicznej w Szwecji, a po powrocie do Polski wybrała Centrum Onkologii w Tarnobrzegu.

Szeroki zakres leczenia onkologicznego

W Zakładzie Radioterapii leczeni są dorośli pacjenci z nowotworami o różnych lokalizacjach i stopniu zaawansowania, jeżeli zastosowanie radioterapii może przynieść choremu korzyść.

Ośrodek prowadzi radioterapię nowotworów głowy i szyi, przewodu pokarmowego – w tym przełyku, żołądka i odbytnicy - piersi, płuca, gruczołu krokowego, narządów płciowych kobiet, układu moczowo-płciowego, skóry, czerniaków, mięsaków, wybranych guzów mózgu oraz zmian przerzutowych, między innymi do kości.

O wskazaniach, celu i technice leczenia zawsze decyduje lekarz po indywidualnej ocenie sytuacji klinicznej pacjenta.

W przypadku części nowotworów, między innymi raka gruczołu krokowego, radioterapia stanowi jedną z podstawowych metod leczenia radykalnego.

Radioterapia znajduje również zastosowanie w leczeniu wybranych schorzeń nienowotworowych. W określonych wskazaniach może być stosowana między innymi w terapii niektórych zmian zapalnych i degeneracyjnych, szczególnie gdy inne metody nie przyniosły oczekiwanych efektów.

Sprawna droga pacjenta przez diagnostykę i leczenie

Pacjenci wymagający dodatkowej diagnostyki mogą uzyskać w Zakładzie Radioterapii ocenę sytuacji klinicznej i informację, jakie badania lub konsultacje będą potrzebne do ustalenia dalszego postępowania.

Ośrodek korzysta z możliwości szybkiej ścieżki onkologicznej DiLO, która usprawnia dostęp do badań obrazowych i konsultacji specjalistycznych. Ważną rolę w organizacji procesu pełnią koordynatorzy opieki onkologicznej.

Centrum Onkologii współpracuje z lekarzami podstawowej opieki zdrowotnej, poradniami specjalistycznymi, szpitalami i innymi ośrodkami onkologicznymi. Tarnobrzescy radioterapeuci uczestniczą również w konsyliach organizowanych w innych placówkach.

Wspólne omawianie przypadków, wymiana dokumentacji oraz wcześniejsze planowanie kolejnych etapów terapii pomagają skrócić drogę pacjenta do rozpoczęcia radioterapii.

Centrum Onkologii w Tarnobrzegu współpracuje z innymi ośrodkami onkologicznymi, co ułatwia sprawne przeprowadzenie wieloetapowego leczenia onkologicznego oraz umożliwia wykorzystanie metod niedostępnych w naszym ośrodku, takich jak brachyterapia, leczenie izotopami, protonoterapia czy CyberKnife.

Kompleksowa opieka wspierająca pacjenta na każdym etapie leczenia

Radioterapia często oznacza regularne wizyty przez kilka dni lub tygodni. Dla części pacjentów, szczególnie mieszkających dalej od Tarnobrzega, codzienne dojazdy mogą stanowić dodatkowe obciążenie.

Osoby spełniające odpowiednie warunki mogą otrzymać bezpłatne zakwaterowanie i wyżywienie. Szpital organizuje również transport z miejsca pobytu do Centrum Onkologii i z powrotem.

Pacjenci wymagający dodatkowego wsparcia emocjonalnego mogą skorzystać także z pomocy psychoonkologa.

W strukturach Wojewódzkiego Szpitala w Tarnobrzegu działa ponadto Oddział Medycyny Paliatywnej, zapewniający specjalistyczną opiekę lekarską pacjentom wymagającym intensywnego leczenia objawowego. Pozwala to zapewnić wsparcie także wtedy, gdy szczególnego znaczenia nabiera łagodzenie dolegliwości, poprawa komfortu oraz dostosowanie postępowania do aktualnego stanu chorego.

Dzięki temu leczenie onkologiczne może być uzupełniane, w zależności od potrzeb pacjenta, o pomoc psychologiczną i specjalistyczne leczenie objawowe.

Coraz więcej pacjentów korzysta z leczenia w Tarnobrzegu

W 2025 roku Centrum Onkologii w Tarnobrzegu odnotowało 21-procentowy wzrost liczby pacjentów leczonych radioterapią, osiągając piąte miejsce w kraju pod względem dynamiki wzrostu. Dane pochodzą z raportu konsultanta krajowego w dziedzinie radioterapii onkologicznej, prof. dr. hab. n. med. Krzysztofa Składowskiego.

Rosnąca liczba pacjentów korzystających z leczenia w Tarnobrzegu oraz rozwijająca się współpraca z innymi placówkami medycznymi potwierdzają coraz większą rolę tarnobrzeskiego ośrodka w systemie opieki onkologicznej. Są również wyrazem zaufania, jakim pacjenci i lekarze kierujący darzą kompetencje zespołu, sprawną organizację pracy oraz dostępne możliwości diagnostyczne i terapeutyczne.

Jak zgłosić się do Poradni Radioterapii?

Na konsultację w Poradni Radioterapii można zarejestrować się telefonicznie pod numerami:

15 812 30 42

15 812 30 43

Możliwa jest również rejestracja osobista w Zakładzie Radioterapii.

Wojewódzki Szpital im. Zofii z Zamoyskich Tarnowskiej w Tarnobrzegu

ul. Szpitalna 1

39-400 Tarnobrzeg

Na pierwszą wizytę należy zabrać dokument tożsamości, kod skierowania elektronicznego, wypisy ze szpitala, wynik badania histopatologicznego oraz opisy i płyty badań obrazowych. Jeżeli pacjent ma wydaną kartę DiLO, warto zabrać ją ze sobą.

Centrum Onkologii Wojewódzkiego Szpitala w Tarnobrzegu łączy nowoczesną aparaturę, zaawansowane techniki napromieniania, doświadczenie specjalistów oraz sprawnie zorganizowaną ścieżkę leczenia. Konsekwentny rozwój ośrodka, inwestowanie w nowoczesne rozwiązania i wzmacnianie kompetencji zespołu pozwalają tworzyć w Tarnobrzegu miejsce, w którym wysokospecjalistyczna onkologia łączy się z indywidualnym podejściem do pacjenta. To połączenie wiedzy, technologii i dobrej organizacji buduje poczucie bezpieczeństwa i zaufania na każdym etapie terapii.