Politechnika Rzeszowska liderem międzynarodowego projektu BOR4MACH, Ultratech partnerem

Od lewej dr inż. Robert Ostrowski, dr inż. Krzysztof Wieczerzak, prof. Marcin Drajewicz, prof. Maciej Motyka. Fot. Beata Motyka, Politechnika Rzeszowska

Konsorcjum tworzą Politechnika Rzeszowska, Empa – Swiss Federal Laboratories for Materials Science and Technology (Szwajcaria), Platit AG oraz firma lotnicza Ultratech sp. z o.o. W projekt jest zaangażowanych ponad 30 badaczy z Polski i Szwajcarii, a przyznane dofinansowanie projektu wynosi 4 353 142,68 zł.

Projekt realizowany jest na Politechnice Rzeszowskiej we współpracy Katedry Nauki o Materiałach oraz Katedry Przeróbki Plastycznej. Kierownikiem projektu jest dr inż. Krzysztof Wieczerzak z Katedry Nauki o Materiałach. Projekt realizuje interdyscyplinarny zespół naukowców i specjalistów zajmujących się inżynierią materiałową, technologiami powłokowymi, obróbką skrawaniem oraz zaawansowaną charakterystyką materiałów.

Nadstopy niklu stosowane w przemyśle lotniczym i energetycznym należą do najtrudniejszych materiałów do obróbki skrawaniem. Wysokie temperatury, intensywne zużycie narzędzi oraz ograniczenia obecnie stosowanych powłok ochronnych powodują konieczność opracowania nowych rozwiązań materiałowych.

Celem projektu BOR4MACH jest opracowanie nowej generacji powłok opartych na borkach tytanu i tantalu charakteryzujących się wysoką twardością, odpornością na zużycie oraz zwiększoną odpornością na utlenianie wysoko temperaturowe. Projekt wykorzystuje nowoczesne podejście łączące wysoko wydajne metody badań materiałowych (high-throughput materials science), zaawansowane techniki charakteryzacji oraz walidację przemysłową.

W ramach projektu opracowane zostaną biblioteki materiałowe zawierające setki różnych składów chemicznych i parametrów procesu osadzania. Do ich szybkiej oceny zostaną zastosowane zautomatyzowane platformy wysokowydajnej syntezy i charakterystyki materiałów, pozwalające na wykonywanie tysięcy pomiarów właściwości mechanicznych, strukturalnych i chemicznych. Najbardziej obiecujące rozwiązania zostaną następnie zweryfikowane podczas rzeczywistej produkcji łopatek turbinowych wykonanych z nadstopów niklu.

Projekt BOR4MACH ma przyczynić się do opracowania bardziej trwałych narzędzi skrawających, zwiększenia efektywności procesów produkcyjnych oraz skrócenia czasu potrzebnego do wdrażania nowych materiałów do zastosowań przemysłowych. Wyniki projektu mogą znaleźć zastosowanie przede wszystkim w sektorze lotniczym, energetycznym oraz szeroko rozumianym przemyśle zaawansowanych technologii.