Estakada na budowie odcinka S19 Babica - Jawornik.

Ten imponujący, ośmioprzęsłowy obiekt będzie najwyższą estakadą w Polsce. Jego filary osiągnęły w najwyższym miejscu wysokość 80 m. Całkowita długość konstrukcji wyniesie 1082 m, natomiast szerokość 29 m.

Budowa estakady ES-26 to prawdziwy majstersztyk inżynieryjny, podczas którego ustanowiono już wiele polskich rekordów. Do wykonania samych podpór wykorzystano aż 51 800 m³ mieszanki betonowej, co odpowiada objętości ponad 20 basenów olimpijskich wypełnionych po brzegi. Podczas budowy podpór obiektu zużyto również 9250 ton stali, czyli ilość wystarczającą do zbudowania konstrukcji cięższej od stalowego szkieletu słynnej wieży Eiffla. Rekordowe rozmiary osiąga także długość najdłuższego przęsła obiektu, wykonanego w technologii betonowania nawisowego, którego rozpiętość wynosi aż 188 m. To plasuje je wśród najdłuższych przęseł obiektów mostowych w Polsce. Skalę całego przedsięwzięcia najlepiej obrazuje fakt, że pod najwyższą podporą estakady zmieściłaby się niemal w całości wyższa z wież krakowskiej Bazyliki Mariackiej.

Technologia budowy ponad doliną

Realizacja estakady w tak wymagającym, pagórkowatym terenie, przy podporach sięgających kilkudziesięciu metrów wysokości, stanowi ogromne wyzwanie inżynieryjne. Znaczne różnice wysokości terenu oraz wysokość filarów uniemożliwiają zastosowanie tradycyjnych rozwiązań opartych na rusztowaniach ustawianych na gruncie. Z tego względu do budowy ustroju nośnego wykorzystano metodę nawisową, zwaną również wspornikową. Pozwala ona na wznoszenie konstrukcji wysoko nad ziemią, bez konieczności jej podpierania od dołu. Specjalistyczne urządzenia formujące umożliwiają stopniowe betonowanie kolejnych segmentów, które powstają symetrycznie po obu stronach podpór. W ten sposób konstrukcja sukcesywnie wydłuża się ponad doliną, aż do momentu połączenia sąsiednich wsporników i utworzenia jednolitego ustroju nośnego.

Jednym z największych wyzwań technologicznych podczas budowy pierwszego ustroju nośnego estakady był transport mieszanki betonowej na znaczne wysokości. Ze względu na imponującą wysokość podpór konieczne było zastosowanie specjalnie zaprojektowanego systemu rurociągów, poprowadzonych wzdłuż filarów estakady. Umożliwił on sprawne dostarczanie betonu bezpośrednio na miejsce prowadzonych robót. Do wykonania pierwszego ustroju nośnego wykorzystano aż 16 525 m³ mieszanki betonowej, której dostarczenie na plac budowy wymagało ponad dwóch tysięcy kursów betonowozów. Równie wymagającym zadaniem był transport elementów stalowych na wysokość kilkudziesięciu metrów. W tym celu wykorzystano pięć żurawi wieżowych, zamontowanych przy wybranych podporach estakady. Łącznie do budowy pierwszego ustroju nośnego zużyto 3572 ton stali zbrojeniowej, co odpowiada 72 potężnym stalowym słupom podtrzymującym dach stadionu PGE Narodowy. To jednak nie wszystko. W konstrukcji zastosowano również 860 ton stali sprężającej.To ilość porównywalna z masą stali wykorzystanej do budowy nowych, zadaszonych trybun Stadionu Miejskiego w Rzeszowie, które mogą pomieścić ponad 4700 kibiców. 

W kolejnym etapie inwestycji prace skoncentrują się na drugim obiekcie, którym poprowadzona będzie jezdnia w kierunku Rzeszowa. Wykonawca rozpocznie budowę segmentów startowych, a następnie przystąpi do betonowania kolejnych fragmentów konstrukcji. Tym razem realizacja robót będzie jednak znacznie prostsza pod względem logistycznym. Gotowa pierwsza estakada posłuży bowiem jako trasa transportu mieszanki betonowej, co znacząco usprawni prowadzenie dalszych prac.

Ogólne zaawansowanie robót na odcinku Babica - Jawornik (11,6 km) przekroczyło już 80 proc. W przypadku robót mostowych to ponad 90 proc., a robót w branży drogowej prawie 70 proc.

Wykonawcą estakady oraz całego odcinka drogi ekspresowej S19 Babica - Jawornik jest firma Intercor z Zawiercia. Nadzór inwestycyjny nad realizacją przedsięwzięcia sprawuje konsorcjum tworzone przez krakowską firmę inżynierską Arcus oraz Inwest-Complex z Gliwic.