Od początku 2024 r. na Podkarpaciu powstało już osiem rezerwatów przyrody

Od 2024 r. w całej Polsce powstało już 200 rezerwatów przyrody, a w tym samym czasie powiększono ponad 100 już istniejących. Jubileuszowy Rezerwat nr 200 to „Dolina Rzeki Małej” w województwie mazowieckim, który obejmuje 133,49 ha oraz 285,89 ha otuliny na terenie gmin Piaseczno i Góra Kalwaria.

Z kolei na Podkarpaciu, od 1 stycznia 2024 r. do sierpnia tego roku utworzono 8 nowych rezerwatów przyrody o łącznej powierzchni 936,45 ha, a jeden rezerwat - „Zwiezło” - powiększono o 482,29 ha, ponad 200-krotnie zwiększając jego powierzchnię.

Łącznie na Podkarpaciu mamy dziś 106 rezerwatów przyrody. Jest to ponad 1000 hektarów nowych obszarów, na których szczególnie cenne procesy przyrodnicze, siedliska, krajobrazy i elementy dziedzictwa przyrodniczego otrzymały dodatkową ochronę.

Spośród ośmiu nowych podkarpackich rezerwatów:

-4 mają charakter krajobrazowy, są to: „Dolina Smarkatej”, „Dziurkowiec”, „Przełom Strwiąża” i „Las Zapaśny - Pamięci Sieniawskich Leśników”;

-3 są rezerwatami leśnymi: „Sochy”, „Targowisko” i „Dolina Jodłówki”;

-1 jest rezerwatem przyrody nieożywionej - „Mur Krzeczkowski”.

W nowych rezerwatach spotykają się skrajnie różne oblicza podkarpackiej przyrody.

- W „Dolinie Smarkatej” chroniona jest naturalna dynamika rzeki - jej meandrowanie, starorzecza, mokradła i procesy torfotwórcze.

- Szczyt rezerwatu „Dziurkowiec” sięga 1189 m n.p.m., jest on więc najwyżej położonym rezerwatem przyrody w województwie podkarpackim.

- Rezerwat „Mur Krzeczkowski” chroni charakterystyczną formację skalną - kuestę - oraz widoczne na skałach ślady ruchów tektonicznych, czyli tektoglify. Rośnie tu także rzadka i chroniona paproć - języcznik zwyczajny.

- W „Dolinie Jodłówki” na stosunkowo niewielkiej powierzchni 101,53 ha występuje kilka różnorodność siedlisk - bory bagienne i wilgotne, bory wyżynne jodłowe oraz torfowiska.

- „Przełom Strwiąża” - rozległy, 437-hektarowy fragment górskiego krajobrazu z zachowanymi drzewostanami, w którym od lat 70. XX wieku nie prowadzono prac gospodarczych, a rzeka Strwiąż to jedyna polska rzeka, oprócz potoku Mszaniec, której wody nie płyną do Bałtyku, lecz przez Dniestr do Morza Czarnego.

- Rezerwat Targowisko jest przykładem tego, że wartość przyrodnicza nie zależy od wielkości obszaru. To niewielki powierzchniowo rezerwat zajmujący ok. 10 ha, chroni starodrzew olchowy oraz związane z nim wilgotne siedliska leśne i torfowiskowe.

- Sochy to rezerwat o wyjątkowej historii - został utworzony po raz trzeci. Po raz pierwszy powstał już w 1935 r., następnie funkcjonował w latach 1953-1971, a w 2025 r. został ustanowiony ponownie. Obecnie chroni naturalną dynamikę wielogatunkowego drzewostanu o charakterze lasów łęgowych.

- Las Zapaśny – Pamięci Sieniawskich Leśników łączy walory przyrodnicze z historią. Teren ten od końca XVIII wieku funkcjonował jako tzw. las zapaśny, czyli wydzielona część lasu pozostawiana w rezerwie i wykorzystywana w szczególnych sytuacjach. Dziś rezerwat upamiętnia również pokolenia sieniawskich leśników, którzy szczególnie dbali o ten obszar.

- Zwiezło w dolinie Olchowatego pokazuje skalę, w jakiej może zmienić się ochrona rezerwatowa. Z pierwotnych 1,97 ha rezerwat powiększono do 484,26 ha. Ochroną objęto różnorodne elementy tego obszaru - Jeziorka Duszatyńskie, dolinę potoku Olchowatego, tereny osuwiskowe oraz otaczające je lasy. 

Pełniejszy opis poszczególnych nowych rezerwatów znaleźć można na stronie rzeszowskiego RDOŚ.