Noc Muzeów w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie

Sviatyj

PARKING WDK W RZESZOWIE

Koncert SVIATYJ – godz. 20:30

Sviatyj to muzyk z Podkarpacia i nazwa zespołu, z którym występuje. Jego twórczość nawiązuje do niszowej stylistyki alt country, niosąc w tekstach głęboki bagaż egzystencjalny. Artysta ma na koncie dwie płyty i wiele koncertów w różnych zakątkach Europy. Tekst i muzykę pisze sam. To blues połączony z folkiem wschodnio-galicyjskim.  Śpiewa o naszych terenach, o swoich przygodach. Po prostu o życiu.

PARTER

WYSTAWA - GALERIA WDK

„Przywołanie - Łemkowszczyzna w dialogu sztuki i pokoleń”

Marta Krynicka-Orzech i Barbara Hubert

Punktem wyjścia dla wystawy stał się wiersz Przywołanie autorstwa Władysława Grabana, którego poetycki obraz górskiego krajobrazu, dzieciństwa i nieobecności otwiera pole do osobistych i zbiorowych interpretacji. Motywy natury, światła, drogi oraz pamięci zapisanej w pejzażu stają się impulsem do malarskich poszukiwań, w których obraz pełni rolę medium przywołującego to, co minione, lecz wciąż obecne w świadomości i tożsamości regionu.

Prezentowane prace nie odwołują się do historii w sposób dosłowny ani ilustracyjny, lecz podejmują próbę dialogu z tradycją poprzez język współczesnej sztuki. Malarstwo staje się tu przestrzenią refleksji nad przemijaniem, ciągłością kultury oraz relacją człowieka z naturą, która od wieków kształtowała życie i wrażliwość mieszkańców Łemkowszczyzny. Przywoływane obrazy i formy funkcjonują jako ślady, znaki i echa dawnych doświadczeń, otwarte na indywidualne odczytania.

19:00-20:00

Oprowadzanie autorskie po wystawie – Galeria WDK

Stanowi wyjątkową okazję do pogłębionego spotkania z prezentowanymi pracami oraz ideami, które towarzyszyły ich powstawaniu. W trakcie spotkania Marta Krynicka-Orzech i Barbara Hubert wprowadzą uczestników w kontekst inspiracji, odsłaniając osobiste i interpretacyjne tropy obecne w malarstwie. Spacer po ekspozycji prowadzi przez kolejne wątki obecne w wystawie - motywy natury, światła, drogi i pamięci - ukazując, w jaki sposób zostały one przetworzone na język współczesnej sztuki.

20:00-23:00

Warsztaty dla dzieci „MAIL-ART Pogranicze Kultur” - hol

To twórcza podróż w świat Sztuki Poczty, nurtu, w którym list, pocztówka czy koperta stają się nie tylko środkiem komunikacji, lecz także samodzielnym dziełem sztuki. Zajęcia przybliżają dzieciom ideę mail artu jako formy artystycznego dialogu ponad granicami językowymi, geograficznymi i kulturowymi. Pod okiem artystek: Marty Krynickiej-Orzech i Barbary Hubert uczestnicy odkrywają, że zwykła koperta może stać się przestrzenią wyrażania emocji, myśli i refleksji o świecie.

Inspiracją jest temat przewodni projektu: „Pogranicze kultur”. Dzieci interpretują go poprzez własne doświadczenia np. lokalne tradycje, zainteresowania czy marzenia. W ten sposób powstają unikalne prace, które wspólnie tworzą większą opowieść o różnorodności i wzajemnym przenikaniu się kultur.

I PIĘTRO

19:00-24:00

Mobilna wystawa PCN „Łukasiewicz" - Klub Turkus

Mobilna wystawa to zestaw interaktywnych stanowisk, które pozwalają samodzielnie sprawdzić, jak działają zjawiska przyrodnicze i fizyczne. Zamiast oglądać – można działać: przejść przez „cykl życia drzewa", zmierzyć swoje możliwości ruchowe i porównać je ze zwierzętami, sprawdzić, czym jest moment obrotowy czy dowiedzieć się, jak funkcjonują podstawowe związki chemiczne, takie jak tlen czy dwutlenek węgla. Część ekspozycji poświęcona jest także temu, jak odbieramy świat – można przetestować refleks, zobaczyć złudzenia optyczne i przekonać się, jak działają nasze zmysły. Wystawa łączy różne dziedziny – przyrodę, fizykę i biologię – pokazując je w sposób prosty i powiązany z codziennym doświadczeniem. To propozycja dla dzieci, młodzieży i dorosłych – dla wszystkich, którzy chcą nie tylko zobaczyć, ale też zrozumieć, jak działa otaczający nas świat.

Mobilne planetarium PCN „Łukasiewicz" – sala baletowa

Pokazy w kopule planetarium pozwalają spojrzeć na niebo w sposób, który na co dzień jest niedostępny. W jednym miejscu można zobaczyć gwiazdy, planety i zjawiska, które zwykle wymagają idealnych warunków obserwacyjnych. Program dostosowany jest do wieku uczestników – najmłodsi poznają podstawy dotyczące Księżyca, gwiazd i planet, starsi odbiorcy odkrywają budowę Układu Słonecznego, zjawiska fizyczne oraz procesy zachodzące we Wszechświecie. W repertuarze znajdują się także seanse dotyczące m.in. ewolucji, historii komunikacji, eksploracji kosmosu czy rozwoju lotnictwa. Pozwala zobaczyć i zrozumieć to, co na co dzień pozostaje niewidoczne.

II PIĘTRO

19:00-23:00

Pokaz filmów Podkarpackiej Kroniki Filmowej

To krótkometrażowe dokumenty poświęcone miejscom, wydarzeniom i ludziom związanym z Podkarpaciem. Wśród tytułów znajdują się filmy historyczne oraz biograficzne, ukazujące życie i osiągnięcia ważnych postaci regionu. Są to także portrety najpiękniejszych miejsc Podkarpacia, a także twórców czy społeczników regionu. Wszystkie filmy będą pokazami premierowymi na dużym ekranie.

PROGRAM

19.00 „Prodrom” – reż. Bartłomiej Abram (25 min.)

19.30 „Kronikarka” – reż. Łukasz Pompa (20 min.)

19.55 „Zastawni” – reż. Paulina Ibek (18 min.)

20.20 „Villa Seniora” – reż. Konrad Scelina (25 min.)

20.50 „Zanim zgasły światła” – reż. Tomasz Paulukiewicz (30 min.)

21.25 „Zabajczańska dumka” – reż. Tomasz Paulukiewicz (41 min.)

22.10 „Boże, gdzie Ty jesteś” – reż. Tadeusz Arciuch (49 min.)

OPISY FILMÓW

1. Prodrom

reż. Bartłomiej Abram, prod. Konrad Scelina / RONIN MEDIA, 2024, 25 min.

Od ponad dekady między wietrznymi wzgórzami Woli Piotrowej funkcjonowało miejsce, będące schronieniem i nadzieją dla osób w trudnej sytuacji życiowej. Określenie „ośrodek” nie oddaje charakteru Chrześcijańskiego Domu „Przystań” – w istocie był to rodzinny dom: czyli relacje, zasady, społeczność, bliskość.

Był, ponieważ po 12 latach misji, którą w murach „Przystani” realizowało małżeństwo Nina i Radosław Dąbrówka w ramach Fundacji Latarnia, Dom został tymczasowo lub na stałe zamknięty. W historii swojej działalności „Przystań” przyjęła kilkaset osób, dając im szansę na lepsze życie, nowy start. Część podopiecznych Domu założyło swoje ośrodki w różnych stronach Polski.

Na przełomie zimy i wiosny 2024 roku ostatni mieszkańcy Domu stanęli przed koniecznością wyjazdu z „Przystani” i ułożenia swojego życia gdzie indziej. Decyzja o zamknięciu Domu dotknęła również Damiana i Roberta, którzy kilka miesięcy wcześniej znaleźli się w „Przystani”, szukając pomocy w walce z własnymi demonami.

2. Kronikarka

reż. Łukasz Pompa, prod. Virtualpro, 2022, 20 min.

Film przedstawia sylwetkę Teresy Mazur, 94-letniej mieszkanki wsi Baryczka na Pogórzu Strzyżowsko-Dynowskim. Jest autorką amatorskiej kroniki wsi, która stanowi zapis jej pamięci, pisany ręcznie na 400 stronach brulionu A4. Film ma upamiętnić tę postać - społeczniczkę, związaną całe życie z Podkarpackiem, jej dzieło, a także miejsce, w którym żyje - wieś w gminie Niebylec, z jej regionalną spuścizną kulturową i społeczną, obrazem życia codziennego, jak ono wyglądało dawniej i jak się zmieniło dziś.

3. Zastawni

reż. Paulina Ibek, prod. BM Production, 2022, 18 min.

Muzykowali odkąd pamiętają. W domu zawsze były instrumenty. Grali na weselach, na zabawach, potańcówkach, ale także na prywatnych, rodzinnych uroczystościach. Tradycję przekazywano dzieciom, wnukom. W 2014 roku postanowili założyć Kapelę Ludową Zastawnych, żeby uporządkować kilku pokoleniowy dorobek.

Za główny cel postawili sobie wykonywanie najstarszych, archaicznych melodii w takiej formie, w jakiej wykonywali je ich przodkowie. Zapewne nie spodziewali się wtedy, że niespełna pięć lat później otrzymają Nagrodę im. Kolberga za zasługi dla kultury ludowej. Zespół obecnie tworzą Kuba i Leszek, wnuk i dziadek, a także syn Leszka i jednocześnie ojciec chrzestny Jakuba – Piotr. Zastąpił w kapeli niedawno zmarłego Jana, brata Leszka. Resztę kapeli tworzą ich przyjaciele, muzykanci kochający folklor: Aneta Wójtowicz i Józef Śliwa. To jedna z niewielu kapel na terenie Pogórza Strzyżowskiego, która powróciła do repertuarów sprzed lat. 

4. Villa Seniora

reż. Konrad Scelina, prod. RONIN MEDIA produkcja audio-wideo, 2024, 25 min.

W podrzeszowskim Zaczerniu znajduje się ośrodek Villa Seniora 2, zapewniający całodobową opiekę̨ ludziom w podeszłym wieku, chorym lub takim, którzy utracili samodzielność. Placówka liczy sobie 100 mieszkańców o których zdrowie, bezpieczeństwo i wygodę dba przez 24 godziny na dobę personel, składający się z ponad 30 osób.

Film pokazuje realia funkcjonowania ośrodka głównie z perspektywy pracowników- pielęgniarek, terapeutów, opiekunów czy osób pracujących w kuchni. Poznajemy w nim również dwie seniorki Panią Czesię i Panią Zosię, które uparcie stawiają czoła wyzwaniom dnia codziennego i dzielą się z widzem zarówno swoim niesłabnącym humorem, wspomnieniami jak i głębszą refleksją na temat życia czy obawami o przyszłość. Film ukazuje zarówno dramatyczne, jak i komediowe aspekty życia w ośrodku, starając się wyławiać różne emocje jakie temu towarzyszą. 

5. Zanim zgasły światła

reż. Tomasz Paulukiewicz, prod. Moja Telewizja Internetowa Józef Jurczyński, 2024, 30 min.

Opowieść o tzw. Rzeszowskiej Scenie Rockowej z lat 80. Jest to historia kilku zespołów .Do najważniejszych należą : 1984, Aurora, Wańka Wstańka, „One Million Bulgarians” czy też KSU. Niezwykła historia, można powiedzieć zapomniana scena rockowa lat 80 uważana za najbardziej kreatywną , wpływową nie tylko na młodzież tych lat. Słynny Jarocin zapadł w pamięci młodych oraz tych starszych słuchaczy tego rodzaju muzyki na wiele lat. Zachowały się wielogodzinne zapisy video, które zostały wykorzystane w filmie (nigdy nie były one prezentowane). Pokazują nie tylko koncerty, ale również ówczesną rzeczywistość upadającego, totalitarnego imperium. Jednym z celów muzyki jest samoekspresja oraz przekaz subiektywnych odczuć wykonawcy, który ma wpływ na odczucia, reakcje i świadomość słuchacza przetwarzającego te doznania w sposób zupełnie indywidualny Muzyka, która nie tylko miała wpadać do ucha i cieszyć ale też uczyć, przede wszystkim jak radzić sobie w tamtych trudnych czasach.

Warte podkreślenia jest to, że zespoły Rzeszowskiej sceny ostro zwalczały tą rzeczywistość PRLu. Walka poprzez muzykę. Potyczki z cenzurą. Świadkowie tamtych wydarzeń opowiadają o czasach gdzie muzyka miała uczyć jak być dobrym Polakiem. Nie możemy zapominać o artystach z tamtych lat, którzy poprzez swoje utwory docierali do ludzi, wytykając błędy systemu. Film powstał, aby pokazać jak młodzież lat 80 zarazem bawiła się na koncertach jak i zwalczała komunistyczne władze. Jak trudno było o sprzęt typu gitary. Co można było zrobić aby zaistnieć na rynku muzyczny.

6. Zabajczańska dumka

reż. Tomasz Paulukiewicz, prod. Karpackie Media Sp. z o.o., 2024, 41 min.

Film przedstawi historię i współczesność miejsca szczególnego jakim jest LKJ Zabajka, który w swojej formule organizacyjnej jest ewenementem na skalę ogólnopolską. Od jego założenia minęło ponad 45 lat.

Jednocześnie opowieść o klubie, w szerszym wymiarze, mówi o tym, że nawet współcześnie ludzie dla pięknej, wspólnej idei potrafią poświęcić swój zapał i czas, angażując się w działalność społeczną, wymagającą aż takiego poświęcania i wielkiej odpowiedzialności jaką jest prowadzenie dużego ośrodka jeździeckiego.

7.Boże, gdzie Ty jesteś

reż. Tadeusz Arciuch, prod. Stanica Kresowa, 2020, 49 min.

Stanisława Kwiecińska miała 14 lat kiedy wraz z rodzicami i licznym rodzeństwem musieli uciekać ze swojego domu spod Krzemieńca przed bandami UN-UPA mordujących bestialsko i bezlitośnie Polaków. Dużej części jej rodziny nie udało się uciec przed ukraińskimi oprawcami. Ona i jej rodzina uciekła w ostatniej chwili i wręcz cudem udało się im po długiej, obfitującej w niebezpieczeństwa podróży dotrzeć w końcu do Stalowej Woli. Stanisława Kwiecińska opisuje przeżycia swoje i swoich bliskich w wydanej niedawno książce z jej wspomnieniami. Film będzie opowiadał o tamtych dramatycznych losach jej i jej rodziny, o wpływie wojennych, traumatycznych doświadczeń na ich psychikę i dalsze życie. Film pokaże także jak tamte straszne przeżycia odcisnęły się na psychice kolejnych pokoleń: na pokoleniu jej dzieci i jej wnuków.