Rusza VI edycja bezpłatnego konkursu „Najbardziej Innowacyjny Energetycznie Samorząd”

Laureaci konkursu w 2025 r. Fot. Arkadiusz Surowiec

Adresatem konkursu są gminy, będące podstawowym szczeblem samorządu terytorialnego. To one są najbliżej mieszkańców, ale też mają najwięcej możliwości, by działać na rzecz transformacji energetycznej.

- Organizując konkurs od sześciu lat, pokazujemy najlepsze przykłady zarówno inwestycji, jak i akcji społecznych – mówi dr hab. Mariusz Ruszel, prof. Politechniki Rzeszowskiej i prezes Instytutu Polityki Energetycznej. - A innowacje rozumiemy bardzo szeroko. Uwzględniamy zarówno innowacje produktowe, procesowe, organizacyjne, ekologiczne, marketingowe, społeczne, czy innowacje w dziedzinie polityki publicznej.

Jak co roku, konkurs jest bezpłatny dla uczestników, a finansują go sponsorzy. Kapituła złożona z ekspertów oceni przedsięwzięcia, inicjatywy, projekty oraz zadania zrealizowane w 2025 r., a także ich rezultaty w następujących kategoriach:

- Inwestycja Roku z zakresu budownictwa;

- Inwestycja Roku z zakresu transportu;

- Inwestycja Roku z zakresu ciepłownictwa;

- Akcja Społeczna Roku;

- Innowacja Roku – energetyka lokalna i obywatelska.

Ostatnia z wymienionych kategorii (Innowacja – energetyka lokalna i obywatelska), to nowość, która została wprowadzona dopiero w tym roku. Obejmuje np. spółdzielnie energetyczne, społeczności energetyczne, klastry energii oraz modele energetyki rozproszonej z udziałem gminy.

- Jako Instytut mamy doświadczenie w dziedzinach energetyki lokalnej i obywatelskiej, przede wszystkim dzięki współpracy z gminami przy zakładaniu spółdzielni energetycznych - mówi dr inż. Sławomir Stec, ekspert Instytutu Polityki Energetycznej im. Łukasiewicza. - Dobrze zorganizowana społeczność energetyczna jest ważnym narzędziem dla samorządów dbających o transformacje energetyczną. Warto takie przykłady promować, a najlepsze nagradzać.

W poprzednich latach nagradzane bywały m.in. ciepłownia geotermalna, która zimą zaspokaja 80% zapotrzebowanie na ciepło mieszkańców, a latem w 100% (Koło w Wielkopolsce), magazyn energii w oczyszczalni ścieków dający podkarpackiej gminie Besko niemal samowystarczalną energetycznie czy inteligentny system zarządzania energią z pompami ciepła, instalacją PV, magazynem energii i turbinami wiatrowymi w Rumii na Pomorzu.

- Laureatami zostawały samorządy, których włodarze myślą strategicznie o niezależności energetycznej, mają dobry pomysł na praktyczne wdrożenie nowych technologii i na odpowiednie ich finansowanie - mówi dr Anna Bałamut, ekspertka Instytutu Polityki Energetycznej im. Łukasiewicza i koordynatorka konkursu. – Projekty muszą zakładać kompleksowość działań, działania z muszą być z kolei trwałe i realnie wpływać na bezpieczeństwo energetyczne gminy i na systemowy charakter transformacji.

W tegorocznej edycji jest inna nowość. Po raz pierwszy gminy mogą być zgłaszane przedsięwzięcia prowadzone w przez spółki komunalne oraz inne podmioty zależne od samorządów.

- Wiele samorządów swoje inwestycje energetyczne prowadzi poprzez spółki czy przedsiębiorstwa komunalne – tłumaczy dr Anna Bałamut. - Doprecyzowanie regulaminu pozwala nam uwzględnić te działania. Uczestnikiem konkursu dalej jest gmina, która zgłasza przedsięwzięcie jako właściciel lub współwłaściciel spółki. Jeśli projekt zostanie nagrodzony, możemy przyznać dodatkową statuetkę spółce jako partnerowi projektu.

Nabór zgłoszeń rozpocznie się 14 kwietnia i potrwa do 10 września 2026 r. Uroczyste rozstrzygnięcie nastąpi podczas XI Konferencji „Bezpieczeństwo energetyczne – filary i perspektywa rozwoju” w Rzeszowie 28 września 2026 r.

Szczegóły oraz formularz zgłoszeniowy dostępne są na stronie organizatora. https://www.instytutpe.pl/konkurs-jst-2025/