Odpady niebezpieczne w Rzeszowie: parking czy składowisko

Fot. Pixabay/CC0

W 2018 roku nastąpiła zmiana przepisów związanych z gospodarką odpadami. Według nowych przepisów dotyczących Planu Gospodarki Odpadami marszałek ma wskazać miejsce spełniające warunki magazynowania odpadów na które będą kierowane pojazdy z odpadami zatrzymane przez Krajową Administrację Skarbową, Straż Graniczną, Policję, Inspekcję Transportu Drogowego. Marszałek wskazał miejsce w mieście Rzeszowie przy ul. Towarowej.

W środę (3 kwietnia 2019 r.) Biuro Prasowe Urzędu Miasta Rzeszowa zaprosiło media na konferencję prasową „W związku z decyzją Urzędu Marszałkowskiego o tym, że w Rzeszowie ma powstać teren do składowania materiałów niebezpiecznych”.

Podczas konferencji już była mowa o „Miejscu zatrzymania pojazdów z niebezpiecznymi odpadami”. Chodziło o uchwałę przyjętą na ostatniej sesji sejmiku, w sprawie Planu Zagospodarowania Odpadami. Wśród trzech miejsc magazynowania ujętych w planie, jedno ma mieścić się w Rzeszowie, przy ulicy Towarową (boczną Wyzwolenia) czyli bazę Przedsiębiorstwa Przewozowego PKS, dawniej PKS Odział Towarowy.

Wiceprezydent Rzeszowa Andrzej Gutkowski zwrócił uwagę, że ulica Towarowa leży praktycznie w centrum miasta, minimalna odległość od budynkó mieszkalnych powinna wynosić 300 m, a tam jest mniej.

- Taki transport będzie stał dzień, dwa, trzy, może dojść do rozszczelnienia instalacji, skażenie terenu – mówił Andrzej Gutkowski. - Na 7 tego typu miejsc w kraju, wszystkie są w RIPOK-ach (Regionalnych Instalacjach Przetwarzania Odpadów), nie w centrum miasta. Zgodnie w prawem miejsce musi przygotować prezydent miasta. A to nie nasz grunt.

Miasto nie dysponuje terenem pod taki parking, dlatego prezydent wie wskazał innego miejsca.

Przedstawiciele ratusz stwierdzili także, iż „w korespondencji [z Urzędem Miasta] właściciel terenu uznał, że nie ma miejsca.

Jeszcze przed konferencją w ratuszu, Biuro Prasowe Urzędu Marszałkowskiego poinformowało dziennikarzy o tym, że organizuje konferencję w tej samej sprawie, a dokładniej na temat „nieprawdziwych informacji rozpowszechnianych przez prezydenta Rzeszowa, dotyczących utworzenia parkingu dla aut wiozących odpady, które zostały zakwestionowane przez różnego rodzaju upoważnione do tego służby”.

Podczas briefingu prasowego marszałek województwa Władysław Ortyl i dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska Andrzej Kulig odnieśli się do wypowiedzi wiceprezydenta.

Przede wszystkim zwrócili uwagę, iż nieprawdziwa jest informacja, że w Rzeszowie ma powstać teren do składowania materiałów niebezpiecznych.

Miejsce, o którym mowa to parking dla samochodów, na który służby wymienione w ustawie o odpadach, kierują zakwestionowane transporty odpadów. Będzie to więc sytuacja tymczasowa i przejściowa do czasu usunięcia naruszeń w szczególności formalnych w zakresie wymagań dla transportu odpadów np. niewłaściwie wypełniona dokumentacja przewozowa lub naruszenie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów lub do czasu ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie tych odpadów. O losie tych odpadów decydują podmioty odpowiedzialne za ochronę środowiska.

Andrzej Kulig przypomniał, że firma PP PKS sama zgłosiła się, była też jedynym podmiotem zainteresowanym zlokalizowaniem takiego parkingu na swoim terenie. Informacje o poszukiwaniu chętnego były kolportowane publicznie.

Dyrektor Departamentu Środowiska przyznał, że ustawa nakłada na starostów (w tym wypadku starostę grodzkiego czyli prezydenta) obowiązek przygotowania takiego miejsca, nie precyzuje jak ma się to odbyć. 

Poniżej treść informacji przekazanych mediom przez Urząd Miasta i przez Urząd Marszałkowski

W 2018 roku nastąpiła zmiana przepisów związanych z gospodarką odpadami.

Według nowych przepisów dotyczących Planu Gospodarki Odpadami Marszałek ma wskazać miejsce spełniające warunki magazynowania odpadów na które będą kierowane pojazdy z odpadami zatrzymane przez Krajową Administrację Skarbową, Straż Graniczną, Policję, Inspekcję Transportu Drogowego.

Marszałek wskazał miejsce w mieście Rzeszowie przy ul. Towarowej.

Wyznaczenie tego miejsca (wraz z całym projektem Planu Gospodarki Odpadami ) zostało poddane pod konsultacje społeczne. Ponadto musiało być zaopiniowane przez gminy z terenu województwa.

Do Prezydenta zwrócono się o opinię. Przedstawiliśmy negatywną opinię, ponieważ:

1. Miejsce położone w centrum Rzeszowa

2. Teren gęsto zaludniony

3. Mieszkańcy będą narażeni na oddziaływanie odpadów

- w zatrzymanych pojazdach mogą znajdować się różnego rodzaju odpady, które ze względu na swoje właściwości fizyczne i chemiczne mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska,

- zatrzymany pojazd wraz z odpadami umieszcza się w miejscu wyznaczonym do czasu usunięcia naruszeń,

- istnieje niebezpieczeństwo wydłużania się postoju pojazdów z odpadami, co może spowodować zmianę właściwości fizyko - chemicznych odpadów, może nastąpić wybuch, mogą uwalniać się gazy, wycieki i w ten sposób zwiększyć potencjalne zagrożenie dla mieszkańców,

4. Teren nie jest własnością gminy

5. Nie wpisuje się w ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Opinia nie została uwzględniona przez Marszałka Województwa.

Uchwała zatwierdzająca Plan Gospodarki Odpadami została przyjęta przez sejmik.

Projekt uchwały został pozytywnie zaopiniowany przez Ministra Środowiska 28 lutego.

Uchwała została podjęta w dniu 25.03.Nie ma na dzień dzisiejszy numeru.

Wiemy o jej podjęciu z nagrania sesji sejmiku. Zwróciliśmy się do Urzędu Marszałkowskiego o udostępnienie podjętej uchwały.

Przygotowywana jest skarga do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego.

Dlaczego Marszałek wyznaczył miejsce w centrum miasta wojewódzkiego?

Dlaczego nie wskazał miejsca na terenie powiatu rzeszowskiego?

Jak takie aktualizacje są procedowane w innych województwach?

Przy dokonywaniu aktualizacji Planów Gospodarki Odpadami w innych województwach brano pod uwagę i analizowano również:

1. Plany zagospodarowania terenu na danym obszarze

2. Czy są to grunty przeznaczone pod gospodarkę odpadami i czy miejsca te spełniają warunki magazynowania odpadów

3. Czy są to tereny oddalone od zabudowy mieszkaniowej

4. Dostępność do dróg, których nośność pozwala na ruch transportu z dużym obciążeniem

5. Położenie geograficzne i warunki środowiskowe (odległość od cieków wodnych, zbiorników, obszarów chronionych).

W innych województwach przy aktualizacji planu gospodarki odpadami zostały wzięte pod uwagę opinie prezydentów co zostało zawarte w uzasadnieniu uchwały np.

Dolnośląskie - 2 miejsca:

- RIPOK – Legnica

- RIPOK – Wałbrzych

W pozostałych województwach takie miejsca zostały wskazane na terenach instalacji RIPOK bądź innych zakładów przetwarzania odpadów

Wielkopolskie - 3 miejsca:

- RIPOK Toniszewo

- RIPOK Mnichy

- RIPOK Witaszyczki

Małopolskie - 3 miejsca:

- RIPOK - składowisko odpadów Barycz w Krakowie

- RIPOK Tarnów

- RIPOK Nowy Sącz

Lubelskie - 2 miejsca:

- RIPOK Lasy - Kraśnik

- firma „Sztyrlic” w Lublinie (teren byłej odlewni Ursus) 

Kujawsko-pomorskie - 2 miejsca:

- Zakład Gospodarki Odpadami w Zakurzewie

- RIPOK w Niedźwiedziu

Lubuskie – 2 miejsca:

- Zakład Zagospodarowania Odpadów w Żarach

- ZUO International – gospodarka i recykling odpadów w Słubicach

Zachodnio-pomorskie - 2 miejsca:

- Zakład Zagospodarowania Odpadów REMONDIS w Szczecinie

- Zakład Gospodarki Odpadami w Wardyniu-Górnym

Urząd Marszałkowski:

W połowie ubiegłego roku w związku z sytuacją w gospodarce odpadami, ustawa o zmianie ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niektórych innych ustaw, zaostrzyła zasady gospodarki odpadami m. in. zobowiązała samorządy wszystkich województw do aktualizacji wojewódzkich planów gospodarki odpadami w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego przepisu w zakresie wskazania miejsc parkingowych, gdzie umieszcza się zatrzymane przez Krajową Administrację Skarbową, Straż Graniczną, Policję, Inspekcję Transportu Drogowego, organy Inspekcji Ochrony Środowiska transporty odpadów do czasu usunięcia naruszeń szczegółowych wymagań dla transportu odpadów lub ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie tych odpadów. Miejsca te muszą spełniać warunki magazynowania odpadów, o których mowa w art. 24a ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Wyznaczono je uwzględniając jedno miejsce parkingowe na 1 mln mieszkańców w województwie. Biorąc pod uwagę warunki województwa podkarpackiego wskazano 3 miejsca parkingowe, na które mają być kierowane zatrzymane pojazdy wraz z odpadami. Są nimi:

Lp.

1. ul. Lwowska 9, 37-700 Przemyśl (miejsce na terenie bazy MZK Sp. z o. o.)

2. ul. Towarowa 12, 35-231 Rzeszów (miejsce na terenie parkingu strzeżonego Przedsiębiorstwa Przewozowego Podkarpackiej Komunikacji Samochodowej Sp. z o. o)

3. Pustków Osiedle 59D, 39-206 Pustków 3 (miejsce na terenie parkingu prowadzonego przez KAM-TRANS, 39-104 Ocieka 223) powiat dębicki

Wyżej wskazane miejsca winien utworzyć starosta w terminie 6 miesięcy od uchwalenia wojewódzkiego planu gospodarki odpadami przy czym ustawodawca nie określa sposobu utworzenia takiego miejsca.

Miejsca parkingowe, gdzie umieszcza się zatrzymane przez organy wyszczególnione w art. 24 a ustawy z dnia 12 grudnia 2012 r. o odpadach transporty odpadów nie są tożsame z prowadzeniem działalności w zakresie gospodarowania odpadami wymagającej uregulowania stanu formalno-prawnego przez właściciela nieruchomości, na terenie której utworzone zostanie przedmiotowe miejsce.

W miejscach tych nie przewiduje się przepakowywania odpadów, wypakowywania, w szczególności z samochodu lub umieszczania w pojemnikach. Stąd też nie wymagają uzyskania zezwoleń lub pozwoleń zakresie gospodarki odpadami.

Marszałek województwa podkarpackiego przystępując do prac związanych z wskazaniem tych miejsc wystąpił do starostów z terenu województwa podkarpackiego z zapytaniem czy dysponują terenem, który mógłby zostać przeznaczony na miejsce, o którym mowa wyżej. Dodatkowo w prasie lokalnej w wydaniu weekendowym zamieszczono ogłoszenie skierowane do podmiotów zainteresowanych prowadzeniem ww. miejsc. W wyznaczonym terminie do składania wniosków, Przedsiębiorstwo Przewozowe Podkarpackiej Komunikacji Samochodowej Sp. z o. o., ul. Towarowa 12 złożyło pismo, w którym wyrażono zainteresowanie wskazaniem takiego miejsca. Działka na której ma być utworzone ww. miejsce w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego oznaczona jest symbolem 1U- teren zabudowy usługowej, 2KS – teren przeznaczony pod parking strategiczny, KDW – droga wewnętrzna.

Wyznaczając miejsca parkingowe spełniające warunki magazynowania odpadów

w Rzeszowie, Dębicy i Przemyślu kierowano się:

- lokalizacją w pobliżu dużej liczby wytwórców odpadów i podmiotów przetwarzających odpady,

- koncentracją tras komunikacyjnych,

- istnieniem infrastruktury parkingowej i dróg dojazdowych w stopniu pozwalającym na dojazd zatrzymanego pojazdu o dużych gabarytach.

Trudno kwestionować, że miejsce w Rzeszowie wskazane w aktualizacji WPGO nie spełnia tych kryteriów. Na etapie aktualizacji WPGO Prezydent nie wskazał innej konkretnej lokalizacji, która mogłaby zostać przeznaczona na miejsce czasowego przetrzymywania transportów odpadów.

Do dnia utworzenia przez starostę miejsc wskazanych w Planie Gospodarki Odpadami marszałek wskazał parkingi strzeżone do magazynowania zatrzymanych transportów odpadów i powiadomił o tym organy wyszczególnione w art. 24 a ustawy z dnia 12 grudnia 2012 r. o odpadach. Tymi parkingami są:

- Parking strzeżony w Pustkowie, 39-206 Pustków 3, Pustków Osiedle 59D prowadzony przez KAM-TRANS, 39-104 Ocieka 223,

- Parking strzeżony w Krośnie, 38-400 Krosno, ul. Bursaki 86 prowadzony przez Lasko i SYNOWIE,

- parking strzeżony PP PKS w Rzeszowie, ul. Towarowa 12, 35-231 Rzeszów prowadzony przez Przedsiębiorstwo Przewozowe Podkarpackiej Komunikacji Samochodowej Sp. z o.o.

Ponadto informuję, że podmioty, które na terenie województwa podkarpackiego będą tworzyć miejsca dla zatrzymanych transportów odpadów będą mogły korzystać z dofinansowania Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie w formie pożyczki.

Należy podkreślić, że na miejsca parkingowe wskazane w WPGO będą kierowane wyłącznie pojazdy, co do których są wątpliwości co do naruszeń wymagań dla transportu odpadów, natomiast pojazdy stanowiące bezpośrednie zagrożenie dla środowiska powinny być kierowane na miejsca wyznaczone przez starostów na podstawie art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowy, ale nie na te wyznaczone uchwałą w sprawie zmiany Uchwały NR XXXI/551/17 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 5 stycznia 2017 r. w sprawie uchwalenia Planu Gospodarki Odpadami dla Województwa Podkarpackiego 2022.